Bradikardi, kalp atış hızının dakikada 60’ın altına düşmesidir. Kalp normalde dakikada 60 ile 100 arasında atmaktadır. Bu ritim, vücudun oksijen ve enerji ihtiyacına göre ayarlanmaktadır. Ancak bazı durumlarda kalp daha yavaş atmaktadır ve bu tabloya bradikardi adı verilmektedir.
Her nabız düşüklüğü hastalık anlamına gelmemektedir çünkü bazı fizyolojik durumlar nabzı doğal olarak azaltmaktadır. Özellikle dinlenme halinde, uyku sırasında veya iyi antrenmanlı sporcularda nabız düşüklüğü normal kabul edilmektedir. Fakat nabız düşüklüğü baş dönmesi, bayılma veya halsizlik oluşturuyorsa klinik önem kazanmaktadır. Bradikardi yalnızca bir sayıdan ibaret değildir çünkü altta yatan neden tabloyu belirlemektedir. Bu nedenle nabız yavaşlaması görüldüğünde hastanın genel durumu mutlaka değerlendirilmelidir.
Bradikardi Neden Olur?
Bradikardiyi tetikleyen nedenler fizyolojik ve patolojik olarak ikiye ayrılmaktadır. Fizyolojik nedenlerde kalp sağlıklıdır ancak yavaş çalışmaktadır. Patolojik nedenlerde ise elektrik sisteminde veya hormonal dengede sorun bulunmaktadır.
Dinlenme ve Uyku Sırasında Nabız Düşüklüğü
Uyku sırasında vücut metabolizması yavaşlamaktadır ve oksijen ihtiyacı azalmaktadır. Bu nedenle kalp daha düşük hızda çalışmaktadır. Uyku sırasında nabız 50 hatta 45’e kadar düşebilmektedir. Bu durum genellikle zararsızdır ve tedavi gerektirmemektedir. Dinlenme halindeki nabız düşüklüğü özellikle genç ve sağlıklı bireylerde sık görülmektedir. Eğer kişi sabah dinç uyanıyorsa ve günlük yaşamında sorun yaşamıyorsa müdahale gerekmemektedir.
Sporcularda Bradikardi
Düzenli spor yapan kişilerde kalp kası güçlenmektedir ve pompalama kapasitesi artmaktadır. Güçlü kalp her atımda daha fazla kan göndermektedir. Bu nedenle kalp daha az atarak aynı dolaşımı sağlayabilmektedir. Sporcularda nabız gün içinde 50’nin altına düşebilmektedir. Ancak bu kişilerde baş dönmesi veya bayılma görülmemektedir. Sporcu bradikardisi genellikle fizyolojiktir ve tedavi gerektirmemektedir.
Vagotoni ve Vagus Siniri Etkisi
Vagus siniri, beyinden çıkarak kalp dahil birçok organı düzenlemektedir. Bu sinir fazla aktif çalıştığında kalp atım hızını azaltmaktadır. Bu tabloya vagotoni denilmektedir. Bazı kişilerde ani pozisyon değişikliği, stres sonrası gevşeme veya mide bağırsak uyarısı vagus sinirini aktive etmektedir. Bu durumda nabız aniden düşebilmekte ve bayılma görülebilmektedir. Özellikle gençlerde görülen refleks bayılmaların temelinde vagotoni yer alabilmektedir.
Hipotiroidi ve Hormon Etkisi
Tiroid bezi metabolizmayı düzenleyen temel hormonu üretmektedir. Hipotiroidi durumunda metabolizma yavaşlamaktadır ve kalp atım hızı düşmektedir. Bu nedenle tiroid hormon eksikliği bradikardiye yol açabilmektedir. Hipotiroidi tedavi edildiğinde nabız genellikle normale dönmektedir. Bu nedenle açıklanamayan nabız düşüklüğünde tiroid testleri mutlaka değerlendirilmelidir.
Bradikardi Belirtileri Nelerdir?
Bradikardi bazı kişilerde hiçbir belirti oluşturmazken bazı kişilerde ciddi semptomlara yol açmaktadır. Belirtiler genellikle beyne yeterli kan gitmemesi sonucu ortaya çıkmaktadır. En sık görülen belirtiler baş dönmesi ve halsizliktir. Ayrıca ani bayılma atakları görülebilmektedir. Nefes darlığı ve çarpıntı hissi de tabloya eşlik edebilmektedir. Bazı hastalar soğuk terleme ve bulanık görme tarif etmektedir. Özellikle ani nabız düşüşlerinde göz kararması sık görülmektedir. Eğer bu belirtiler günlük yaşamı etkiliyorsa ileri inceleme gerekmektedir.
Bradikardi Ne Zaman Tehlikelidir?
Nabız düşüklüğü her zaman tehlikeli değildir ancak bazı durumlar risk oluşturmaktadır. Eğer nabız 40’ın altına düşüyorsa risk artmaktadır. Ayrıca bayılma, bilinç kaybı veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekmektedir. Kalp bloğu olarak adlandırılan elektrik iletim problemlerinde nabız ciddi şekilde düşmektedir. Bu durumda kalp atımları düzensizleşmektedir ve ani durmalar görülebilmektedir. Bu tablo kalıcı kalp pili gerektirebilmektedir.
Bradikardi Tanısı Nasıl Konur?
Tanı için öncelikle detaylı bir hikaye alınmaktadır. Ardından elektrokardiyografi ile kalp ritmi değerlendirilmektedir. Gerekirse 24 saatlik ritim holter takılmaktadır. Bu cihaz gün boyu nabız değişimlerini kaydetmektedir. Bayılma yaşayan hastalarda uzun süreli ritim kayıt cihazları kullanılabilmektedir. Kan testleri ile tiroid hormonları ve elektrolit düzeyleri incelenmektedir. Çünkü metabolik bozukluklar ritmi etkileyebilmektedir.
Bradikardi Tedavisi Nasıldır?
Tedavi hastanın şikayet durumuna göre planlanmaktadır. Eğer nabız düşüklüğü zarar vermiyorsa müdahale gerekmemektedir. Ancak belirtiler varsa tedavi başlanmaktadır.
İlaç Düzenlemesi
Bazı tansiyon ve ritim ilaçları nabzı düşürmektedir. Eğer hasta bu ilaçları kullanıyorsa doz ayarlaması yapılmaktadır. Gerektiğinde ilaç değiştirilmektedir.
Kalp Pili Tedavisi
İleri derece kalp bloklarında kalıcı kalp pili takılmaktadır. Kalp pili düzenli elektrik sinyali göndererek kalbin yavaşlamasını engellemektedir. Bu yöntem uzun yıllardır güvenle uygulanmaktadır.
Kardiyonöroablasyon Nedir?
Kardiyonöroablasyon son on yılda yaygınlaşan bir girişimsel tedavidir. Bu işlemde vagus sinirinin kalp üzerindeki aşırı etkisi azaltılmaktadır. Kateter yöntemiyle kalbe girilmekte ve belirli sinir bölgeleri hedeflenmektedir. Böylece refleks bayılmaların önüne geçilebilmektedir. Özellikle genç hastalarda umut verici sonuçlar elde edilmektedir.
Kardiyonöroablasyon Kimlere Uygulanır?
Sık bayılma yaşayan ve vagotoniye bağlı bradikardi gelişen hastalar bu işlemden fayda görebilmektedir. Ancak her hasta için uygun değildir. Öncelikle ayrıntılı elektrofizyolojik değerlendirme yapılmaktadır. Eğer bayılma nedeni vagal aşırı aktivite ise işlem planlanmaktadır.
Bradikardi ile Yaşam
Bradikardi tanısı alan kişiler düzenli takip altında kalmalıdır. Ani baş dönmesi veya bayılma durumunda hekime başvurulmalıdır. Düzenli egzersiz ve dengeli beslenme kalp sağlığını desteklemektedir. Ancak bilinçsiz ilaç kullanımı nabız düşüklüğünü artırabilmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Bradikardi kaç olursa tehlikelidir?
Nabız 40’ın altına düşüyorsa ve şikayet varsa risk artmaktadır.
Sporcularda nabız 50 olması normal midir?
Evet, düzenli spor yapan kişilerde bu durum fizyolojik kabul edilmektedir.
Bradikardi bayılma yapar mı?
Evet, beyne giden kan azalırsa bayılma görülebilmektedir.
Hipotiroidi nabzı düşürür mü?
Evet, tiroid hormon eksikliği kalp hızını azaltabilmektedir.
Kardiyonöroablasyon kalıcı çözüm sağlar mı?
Uygun hastalarda semptomları belirgin şekilde azaltabilmektedir.
Sonuç,
Bradikardi, kalp hızının dakikada 60’ın altına düşmesiyle tanımlanmaktadır ve her zaman hastalık anlamına gelmemektedir. Ancak bayılma, baş dönmesi veya halsizlik gibi belirtiler varsa durum ciddiye alınmalıdır. Altta yatan neden doğru belirlenirse tedavi planı netleşmektedir. Günümüzde ilaç düzenlemesi, kalp pili ve kardiyonöroablasyon gibi etkili seçenekler bulunmaktadır. Bu nedenle nabız düşüklüğü yaşayan bireyler gecikmeden kardiyoloji değerlendirmesi yaptırmalıdır. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Teşhis ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışınız. Dilerseniz diğer blog içeriklerimizi de okuyun.
